Thực trạng và triển vọng xuất khẩu của tỉnh Bình Định
IRV - Năm 2011, hoạt động xuất khẩu của Bình Định tuy chưa hoàn thành mục tiêu kim ngạch đề ra, nhưng đánh dấu một cuộc bứt phá vượt khó ngoạn mục, hàng hóa của Bình Định đã xuất khẩu sang 84 nước và vùng lãnh thổ. Trong đó, châu Á 26 nước, đạt 210 triệu USD, chiếm tỷ trọng 47,7% (tăng 23,5%); châu Âu 31 nước, đạt 182 triệu USD, chiếm 41,4% (giảm 13,4%); châu Mỹ 13 nước, đạt 18 triệu USD, chiếm 4,1% (giảm 18,2%); châu Đại Dương 03 nước, đạt 20 triệu USD, chiếm 4,5% (tăng 5,3%) và châu Phi 11 nước, đạt 10 triệu USD, chiếm 2,3% (tăng 11,1%) so với cùng kỳ năm 2010.
Những thách thức mới
Hầu hết các doanh nghiệp trên địa bàn Bình Định lại là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đặc trưng của mô hình doanh nghiệp này là thiếu vốn, dẫn đến 3 cái chậm: Chậm cơ cấu lại mặt hàng xuất khẩu; chậm đầu tư đổi mới thiết bị công nghệ để nâng cao năng lực sản xuất; chậm xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế như ISO 9000, HACCP,... Do vậy, sức cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu của Bình Định trên thị trường xuất khẩu thấp.
Mặt khác, trong các mặt hàng xuất khẩu truyền thống của Bình Định thì mặt hàng gỗ tinh chế các loại chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó, sản phẩm gỗ tinh chế ngoại thất chiếm 94% và xuất khẩu chủ yếu vào các nước châu Âu; sản phẩm nội thất chỉ chiếm khoảng 5,2%, trong khi thị trường nhập khẩu của châu Âu gặp khủng hoảng tài chính. Nhưng thị trường gỗ nội thất lại không chờ các doanh nghiệp Bình Định.
Trước tình hình đó, được sự tham mưu của Sở Công Thương và sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh Bình Định, sự hỗ trợ, “vào cuộc” của các ngành Trung ương và địa phương nhất là ngành Điện, Ngân hàng, các doanh nghiệp xuất khẩu Bình Định đã làm cuộc bứt phá ngoạn mục.
Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2011 thực hiện 440,2 triệu USD, đạt 95,7% kế hoạch năm, tăng 3% so với năm 2010. Trong đó, nhóm hàng nông sản đạt 82 triệu USD, tăng 18,4%; nhóm lâm sản đạt 249,2 triệu USD, giảm 6,4%; nhóm hải sản đạt 39 triệu USD, giảm 7,1%; nhóm khoáng sản &VLXD đạt 42 triệu USD, tăng 47%; nhóm hàng công nghiệp tiêu dùng, chế biến 28 triệu USD, tăng 31,7% so với năm 2010.
Chìa khóa nào cho hướng phát triển xuất khẩu năm 2012?
Nhìn về hoạt động xuất khẩu năm 2012 với lăng kính không mấy sáng sủa, kinh tế thế giới vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường, những rào cản kỹ thuật, tài chính mới xuất hiện. Ở trong nước, kinh tế vĩ mô chưa thật ổn định, sức cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu của Bình Định vẫn trong tình trạng bị động về vốn, giá đầu vào biến động tăng, mẫu mã, dây chuyền thiết bị và nhân lực tay nghề cao… Bên cạnh đó, những thách thức mới cũng có khả năng xuất hiện sớm như: Tình hình hạn hán thiên tai, nguy cơ giảm sản lượng nhiều loại hàng nông sản, thuỷ sản.
Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2012 của Bình Định là 480 triệu USD, tăng 9,1% so với năm 2011.Trong đó, nhóm hàng nông sản đạt 83 triệu USD, tăng 1,2%; nhóm lâm sản đạt 287 triệu USD, tăng 15,2%; nhóm hải sản đạt 45 triệu USD, tăng 15,4%; nhóm khoáng sản &VLXD đạt 35 triệu USD, giảm 16,7%; nhóm hàng công nghiệp chế biến, tiêu dùng đạt 30 triệu USD.
Để đạt được mục tiêu này, chìa khóa “đầu tiên” vẫn là vốn. Bình Định phải tiến hành thực hiện tốt các chính sách tài chính, tiền tệ theo Nghị định 75/2011/NĐ-CP của Chính phủ về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước; có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp chế biến gỗ, thủy sản trên địa bàn tỉnh, nhất là giảm lãi suất vay vốn để mua nguyên liệu.
Tiếp đến là sử dụng nội lực từ các doanh nghiệp: Đầu tư đổi mới thiết bị, công nghệ và đa dạng hóa mặt hàng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu, xây dựng thương hiệu sản phẩm hàng hóa xuất khẩu,... tập trung những mặt hàng có ưu thế cạnh tranh của địa phương, hàm lượng giá trị gia tăng như: Đá granit, titan tinh luyện, may mặc, sắn lát, dăm gỗ bạch đàn, thủy sản…
Mặt khác, Bình Định cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng tầm nhìn vào thị trường của thế giới, phát huy vai trò của các Hiệp hội ngành hàng của địa phương, câu lạc bộ doanh nghiệp trẻ, các Hiệp hội ngành hàng của tỉnh liên kết với các Hiệp hội của Trung ương để được hỗ trợ và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trọng điểm quốc gia; vận động doanh nghiệp tham gia vào các Cổng thông tin thương mại điện tử Quốc gia, Sàn giao dịch thương mại điện tử chuyên ngành đồ gỗ Bình Định…