IRV - Trong hai ngày 28, 29 tháng 7 năm 2011, tại khách sạn Fortuna, Hà Nội, Vụ Chính sách Thương mại Đa biên, Bộ Công Thương Việt Nam phối hợp với Tổ chức Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC) tổ chức Hội thảo về chứng nhận hàng hóa xuất xứ APEC. Hội thảo có sự tham dự của Lãnh đạo Bộ Công Thương, cơ quan ban ngành có liên quan của Việt Nam, lãnh đạo, chuyên gia các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp các nước thành viên khối APEC.
Hội thảo là việc cụ thể hóa sáng kiến chương trình “Người tìm đường APEC” được khởi động từ tháng 9/2010, (sau khi các thành viên của khối ký Bản ghi nhớ về xuất xứ tại Hội nghị ASEAN vào tháng 8). Mục tiêu của chương trình là nâng cao năng lực cho các nền kinh tế thành viên của khối. Chứng nhận xuất xứ này nhằm thuận lợi hóa, tiết kiệm thời gian, giảm thuế cho quá trình thương mại, xuất nhập khẩu hàng hóa giữa các nước thành viên trong khối tham gia ký biên bản. 

Theo bà Jaysiwanta Kaur Mangal Singh, đến từ tổ chức hợp tác kinh tế Đông Nam Á, thuyết trình tại hội thảo, thì chứng nhận xuất xứ chính là cơ chế tự khai, đưa ra chứng nhận hàng hóa xuất xứ thuộc về nước nào của các doanh nghiệp, công ty xuất khẩu với các nước nhập khẩu, thay vì phải xin giấy chứng nhận xuất xứ từ các cơ quan chức năng. Cũng theo bà Kaur thì những nhà sản xuất là những người rõ nhất nguyên liệu của họ xuất xứ từ đâu (theo quy chế của chương trình này thì phải có ít nhất 40% thuộc về một nước thì mới được chứng nhận có xuất xứ từ nước đó), nên việc kê khai xuất xứ sẽ chính xác nhất. Tuy nhiên nhiều chuyên gia tại hội thảo cũng nêu ra các ý kiến quan ngại về việc sẽ nảy sinh gian lận từ phía các doanh nghiệp khi tự kê khai. Bà Kaur còn cho biết, chương trình này hiện đang được thủ nghiệm tại 3 nước là Malaysia, Singapore và Brunei, bước đầu mang lại nhiều hiệu quả với việc tiết kiệm chi phí về nhân lực thời gian và thuế. 

Tại Hội thảo, diễn giả Hồ Quang Trung đến từ Bộ Công Thương Việt Nam cho rằng, cơ chế tự xác nhận xuất xứ hàng hóa khi áp dụng vào Việt Nam sẽ gặp phải rất nhiều rào cản bởi sự hạn chế về kỹ thuật, năng lực của các cơ quan giám sát, chế tài xử phạt khi có gian lận…