Lao động nhảy việc
Tôi về Ninh Bình để thăm vị giám đốc một công ty may mặc ở huyện Yên Mô. Tại đây trước tết có 500 lao động thì nay sau tết (đã qua rằm tháng Giêng) nhưng chỉ có hơn 200 lao động đến làm việc. Vị giám đốc này... choáng! Mặc dù đoán trước được tình trạng người lao động nhảy việc sau tết, nhưng năm nay công ty không ngờ lại xảy ra tình trạng như vậy, nguy cơ không hoàn thành kế hoạch giao sản phẩm với đối tác là rất cao.

Một thực tế đang diễn ra là nhiều lao động người miền Bắc trước tết làm công nhân trong các KCN – KCX ở miền Nam, sau khi về quê ăn tết với gia đình, họ đã ở lại miền Bắc để tìm công việc mới phù hợp, hạn chế phải di chuyển xa, tốn kém. Hay tình trạng lao động các tỉnh Nghệ An,Thanh Hóa, vốn là công nhân may mặc, dày da, trong miền Nam, sau tết họ đang đổ ra các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Vĩnh Phúc để tìm việc với mong muốn được các công ty may mặc, lắp giáp điện tử, lắp ráp ô tô “thu nạp”. Theo họ, các doanh nghiệp tại đây cường độ làm việc có thể ngang với công việc họ đã làm trước đó nhưng đồng lương có phần cao và ổn định hơn, lại tiện lợi gần quê hơn.

Công nhân Nguyễn Hữu Thanh, quê Quỳnh Lưu (Nghệ An) cho biết: “Trước khi về nghỉ tết, chúng em được ban giám đốc công ty nhờ giới thiệu thêm bạn bè, người thân từ trong quê ra đây làm. Đợt này em đưa ra 13 người, đợt sau xin nghỉ phép 4 ngày và sẽ đưa thêm 15 người nữa”. Thanh cho biết thêm: “Đa phần họ đều từng làm công nhân trong các tỉnh phía Nam, có người lương cao, cũng có người lương thấp hơn mức công ty em đang trả 2,5 triệu đồng/tháng (chưa tăng ca). Nhìn chung họ đều đồng thuận miễn sao được làm gần nhà”.

Tình trạng cùng trong một KCN – KCX, nhưng người lao động chạy từ công ty này sang công ty kia là chuyện không lạ lẫm gì, nguyên nhân sâu xa suy cho cùng đều bắt nguồn từ chế độ lương, thưởng tết và các chế độ phúc lợi khác nhau. Điều này khiến cho người lao động rất thiệt thoì về các chế độ bảo hiểm và không có điều kiện chuyên sâu với nghề, dẫn đến chất lượng lao động còn nhiều hạn chế, phải đào tạo lại.

Liệu có được cưng chiều
Năm 2011, hàng ngàn doanh nghiệp phá sản, tiền thưởng tết và các chế độ cho người lao động bị bớt xén, hoặc cắt giảm dưới nhiều hình thức khác nhau. Song bên cạnh đó nhiều đại gia vẫn “cưng chiều” người lao động bằng việc tăng tiền thưởng tết, thông báo tăng lương hay cho xe đưa đón công nhân về quê ăn tết, với mong muốn giữ chặt chân người lao động. Thậm chí họ còn lập điểm tuyển dụng lao động di động trên các trục đường chính, với nhiều “chiêu bài” lương hấp dẫn, chế độ phúc lợi đầy đủ để thu hút người lao động. Nhưng đó chỉ là giải pháp “chống hạn” khi rơi vào hoàn cảnh thiếu hụt người lao động, trong khi bên đối tác họ giục phải đẩy nhanh tiến độ để kịp giao hàng.

Qua đây mới biết rõ được tầm nhìn xa trông rộng của nhiều doanh nghiệp trong Nam, họ đã có chiến lược dài hạn để giữ công nhân như xây dựng các công trình xã hội như nhà ở, nhà trẻ, khu vui chơi văn hóa cho công nhân… Điển hình như Công ty giày TaeKwang xây dựng cả phòng nghỉ cho công nhân nuôi con nhỏ, có tủ đựng sữa cho trẻ em, đặc biệt Công ty này còn tuyển đầu bếp có thể chế biến được đồ ăn theo khẩu vị của 3 miền Bắc, Trung, Nam phục vụ người lao động. Nhiều công ty cũng rất quan tâm đến tâm tư tình cảm của công nhân, để kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc của công nhân, tránh tình trạng “lình sình” giữa công nhân và doanh nghiệp.

Ông Đinh Quốc Toản, Chủ tịch Công đoàn các KCN-KCX Hà Nội cho biết, chính sách đãi ngộ của doanh nghiệp đã được cải thiện hơn, sự chăm lo kịp thời của tổ chức Công đoàn đã tạo động lực cho người lao động gắn bó với doanh nghiệp, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp trong tình hình hiện nay. Những tín hiệu vui từ ngày khai xuân đầu tiên của các doanh nghiệp tại các KCN-KCX Hà Nội là tỉ lệ công nhân lao động trở lại doanh nghiệp làm việc cao hơn mọi năm: Từ 90% trở lên, có nơi đạt 98% như Công ty TNHH Denso Việt Nam.

Mặc dù bức tranh kinh tế 2012 chưa đủ nét các gam màu, song đây là dấu hiệu khả quan của năm Nhâm Thìn khi mà hầu hết các doanh nghiệp đều có thành ý níu chân người lao động ngay từ đầu năm và hình như có cả sự cưng chiều trong đó, tin chắc rằng những kỳ vọng và quyết tâm vượt qua khó khăn của các chủ doanh nghiệp sẽ được người lao động tiếp sức bằng tinh thần, trách nhiệm làm việc nhiệt tình, chăm chỉ và sáng tạo.

                            Nhiều lao động đứng tuổi vẫn được các doanh nghiệp may mặc săn đón