Có lãi mà vẫn lo 

Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh tại hội nghị, Phó tổng giám đốc VNSteel Vũ Bá Ổn chia sẻ, tổng giá trị sản xuất công nghiệp trong năm qua đạt gần 12.000 tỷ đồng, giảm 4,2% so với năm 2010. Tổng sản lượng thép cán đạt 2,474 triệu tấn, giảm 3,7% so với cùng kỳ năm 2010. Mặc dù kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi, thể hiện sự nỗ lực rất lớn của CBCNV, nhưng rất có thể, với tình trạng không mấy sáng sủa của kinh tế nói chung, ngành Thép nói riêng, những nỗ lực này chưa chắc được tiếp tục duy trì trong năm 2012. 

Theo ông Ổn, một trong những nguyên nhân khiến tăng trưởng của ngành Thép giảm là do tác động từ các biện pháp ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát theo Nghị quyết 11 của Chính phủ, khiến nhiều công trình xây dựng đã đình, hoãn, giãn tiến độ; thị trường bất động sản ảm đạm; lãi suất cho vay luôn đứng ở mức quá cao khiến việc huy động vốn cho sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng của các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn và việc tăng cao của tỷ giá ngoại tệ USD/VND, giá điện, xăng, dầu, than… đã làm cho chi phí đầu vào của sản xuất thép tăng, dẫn đến giá thành sản phẩm tăng theo. Để tiêu thụ sản phẩm, các doanh nghiệp buộc phải tăng chiết khấu bán hàng, áp dụng chế độ hỗ trợ vận chuyển đến tận chân công trình, trợ giá đối với các công trình lớn. Tuy nhiên, sức tiêu thụ không được cải thiện, lượng tồn kho cao khiến ngành Thép càng thêm khó khăn… 

Dự báo về thị trường năm 2012, thép trong nước sẽ có tăng trưởng, nhưng xu hướng chững và ảm đạm ít nhất đến hết quý I và dần dần phục hồi kể từ quý II tới. Bên cạnh đó, mặt bằng giá cả trong nước vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xu hướng tăng - giảm giá trên thị trường thép thế giới.

Phải nâng cao năng lực 

Chia sẻ với những khó khăn của ngành Thép, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa nhận định, năm 2012, nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng vẫn tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Do đó, VNSteel cần chú trọng nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới như thép cán nguội, tôn mạ màu; nâng cao giá trị gia tăng các sản phẩm sau cán thép; liên kết các doanh nghiệp trong tổng công ty, tạo nên sức mạnh trên thị trường. 

Bên cạnh đó, VNSteel cũng cần phát triển hơn nữa hệ thống phân phối sản phẩm; phối hợp với Hiệp hội Thép Việt Nam, Bộ Công Thương để có giải pháp điều hành chỉ đạo, phân công trong hoạt động sản xuất kinh doanh tốt hơn. Đặc biệt, đối với những dự án đầu tư không hiệu quả, VNSteel cần kiên quyết xem xét lại, thậm chí dừng dự án để tập trung vào dự án khác có hiệu quả hơn. 

Thứ trưởng Thoa cũng cho biết, năm 2012, Chính phủ vẫn tiếp tục thực hiện Nghị quyết 11, kiên quyết thắt chặt tín dụng, ưu tiên tín dụng cho các mặt hàng sản xuất phục vụ cho tiêu dùng, các mặt hàng phi sản xuất, phi tiêu dùng vẫn chưa được nới lỏng; thị trường bất động sản tiếp tục khó khăn... do đó, ngành Thép sẽ còn phải “thắt lưng buộc bụng”. Thêm vào đó, với việc hội nhập quốc tế sâu rộng, hàng rào thuế quan của Việt Nam phải giảm dần theo lộ trình cam kết WTO và AFTA, thép nhập khẩu từ Trung Quốc và các nước trong khu vực ASEAN với ưu thế giá rẻ sẽ càng tạo thêm áp lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp thép trong nước. Do đó, ngành Thép cần đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu, xây dựng kế hoạch đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như tích cực tìm kiếm thị trường xuất khẩu tiềm năng trong khu vực cũng như trên thế giới để tiêu thụ sản phẩm tốt hơn. 

Theo Thứ trưởng Thoa, ngành Thép giai đoạn vừa qua có một số “điểm đen” mà mãi vẫn chưa tìm cách tháo gỡ được. Đó là sự “dậm chân tại chỗ” của một số dự án thép lớn, trọng điểm như dự án cải tạo gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, dự án Nhà máy gang thép Lào Cai, Nhà máy thép Thạch Khê công suất 2 triệu tấn/năm... Đáng lưu ý là việc đầu tư tràn lan các dự án. Về vấn đề này, Bộ Công Thương đã yêu cầu các địa phương rà soát và quản lý chặt chẽ việc cấp giấy chứng nhận đầu tư các dự án thép tại địa phương mình; rà soát và thu hồi giấy chứng nhận đầu tư của các dự án không đủ điều kiện triển khai, tránh cấp phép tràn lan. 

Tại hội nghị, VNSteel cũng đề nghị Chính phủ có giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, giữ ổn định đồng tiền nội địa, từng bước giảm lãi suất huy động và cho vay; ổn định tỷ giá ngoại tệ (USD), đáp ứng kịp thời nhu cầu ngoại tệ với mục đích nhập khẩu nguyên vật tư để sản xuất; hạn chế nhập khẩu cho nhu cầu tiêu dùng xa xỉ; có chính sách hạn chế cho vay ngoại tệ để nhập khẩu những mặt hàng mà trong nước đã sản xuất được và đáp ứng đủ nhu cầu như thép xây dựng, thép tấm cán nguội dạng cuộn, tôn mạ kẽm, tôn mạ màu, ống thép các loại, thép kết cấu mạ…