IRV - Ở nước ta ngoài hàng trăm khu công nghiệp (KCN) truyền thống, KCN xanh, mấy năm gần đây đã xuất hiện KCN sinh thái mà đầu tiên phải kể đến đó là: Vườn công nghiệp Buorbon - An Hòa - Tây Ninh. Với hàng ngàn ha đất thuần nông nhưng với chính sách hướng ra sông Vàm Cỏ Đông ngay từ khi bổ nhát cuốc khởi công đầu tiên (năm 2009) các chủ đầu tư đã muốn biến nó thành KCN sinh thái.
Mô hình trường học xanh Buorbong – An Hòa - Tây Ninh. Ảnh: CTV
Môi trường xanh, sạch của bất cứ loại KCN nào đều là cần thiết. Ở Vườn công nghiệp (VCN) Buorbon- An Hòa, trong tổng diện tích 1.020 ha, người ta chỉ dành đất cho công nghiệp hơn 1/3 diện tích, trong đó, 15% diện tích chung bắt buộc dành cho cây xanh. Thêm vào đó các nhà máy, doanh nghiệp xây dựng trong khuôn viên VCN phải để lại 30% diện tích để trồng cây xanh, thảm cỏ. Điều đó đã làm cho diện tích cây xanh, thảm cỏ tăng lên khá nhiều (250ha/760ha). Nhưng có một điều đáng chú ý hơn cả là chủ đầu tư VCN còn chú ý nhiều hơn những mảng xanh của hệ sinh thái tự nhiên, để KCN không trở thành những cây bonsai khổng lồ bày trên mảnh đất không còn hệ sinh thái tự nhiên, một mảnh đất khô cằn gây ô nhiễm môi trường.
Với quyết tâm xây dựng một KCN sinh thái hiện đại, đồng bộ, đạt tiêu chuẩn quốc tế và đặc biệt phải thân thiện môi trường, ngay từ khi giải phóng mặt bằng, chủ VCN đã giữ lại và vận động người dân dời nhà cho KCN và những người dân vùng đệm giữ gìn tốt hệ thống cây xanh tự nhiên và bảo tồn các hệ sinh thái quanh KCN. 2 năm qua, chủ đầu tư đã giành gần 1 tỷ đồng để thưởng cho các hộ dân đã tích cực bảo vệ thảm xanh dọc bờ sông Vàm Cỏ Đông và rạch Vàm Trảng. Mỗi hộ dân được nhận thưởng 4 triệu đồng sẽ trở thành thành viên nòng cốt tiếp tục giữ gìn tốt cây xanh và tuyên truyền cho mọi người dân ở từng xóm, ấp, cùng nhau giữ nguyên hệ sinh thái xung quanh, bảo vệ thảm xanh sinh thái và bảo vệ môi trường.
Đến nay, VCN Bourbon-An Hòa đã đầu tư hoàn thiện hạ tầng, tạo một chuỗi sinh thái hòa hợp với hệ sinh thái tự nhiên, sẵn sàng đáp ứng cho nhà đầu tư. Đường giao thông nội bộ; hệ thống cấp nước sạch; hệ thống thoát nước mưa; hệ thống nước thải; hệ thống điện, điện chiếu sáng đã hoàn thành. Nhà máy nước với công suất 50.000m³/ngày đêm đã xây dựng xong và đã đi vào hoạt động và cung cấp nước cho các nhà đầu tư trong KCN với công suất 3.000 m³/ngày đêm. Nhà máy xử lý nước thải tập trung có nhiệm vụ xử lý nước thải đã được làm sạch sơ bộ nước thải từ các cơ sở sản xuất hoạt động trong KCN để xử lý và xả ra môi trường đạt loại A. Tổng công suất xử lý của nhà máy là 30.000m³/ngày đêm. Giai đoạn hiện nay, nhà máy xử lý nước thải có công suất 2500m³/ngày đêm.
Nhằm đáp ứng nhu cầu an cư lạc nghiệp của người lao động, bên cạnh thu hút lực lượng lao động cho KCN, VCN Bourbon- An Hòa đang xúc tiến triển khai dự án khu nhà ở xã hội để mang đến môi trường sống an lành, thân thiện cho công nhân. Tập đoàn Bourbon- An Hòa của Pháp đã thành công trong dự án đầu tư mía đường tại Tây Ninh, đến nay, chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị đầu tư kỹ lưỡng, từ khâu hình thành ý tưởng, lên phương án đầu tư, lựa chọn thiết kế từ VCN, đến khu nhà tái định cư, trường học Bourbon- An Hòa, đô thị sinh thái Trảng Bàng… tất cả đều nhằm một mục tiêu là biến một vùng đất nông nghiệp được bao bọc bởi dòng sông Vàm Cỏ Đông trở thành khu công nghiệp sinh thái đầu tiên tại Việt Nam.
Sự cộng sinh công nghiệp và 3 yêu cầu để KCN sinh thái ra đời thông đồng bén giọt
Mới ra đời được gần 3 năm, Bourbon- An Hòa đã thu hút được gần 20 nhà đầu tư đến từ Đài Loan, Ấn Độ, Malaysia, Singapore, Việt Nam… với số vốn đăng ký hàng chục triệu USD. VCN ưu tiên tiếp nhận các doanh nghiệp sản xuất có phương án xử lý nước thải phù hợp và thân thiện với môi trường, các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm sạch và hỗ trợ nhau trên cơ sở trao đổi qua lại các sản phẩm phụ để tái sinh, tái chế từ nhà máy này sang nhà máy khác để hạn chế tối đa rác thải ra môi trường, đồng thời tăng tối đa khả năng tái sinh, tái sử dụng nguyên nhiên liệu và năng lượng.
Ở nước ta, KCN sinh thái có hai dạng: mới và cũ. Một là, những KCN đang xây dựng với tiêu chuẩn của KCN sinh thái như VCN Bourbon- An Hòa- Tây Ninh và KCN sinh thái Cầu Kiền- Hải Phòng… Hai là, những KCN truyền thống đang hoạt động, nhưng có một số tiêu chuẩn phù hợp để cải tạo thành KCN sinh thái như Khu chế xuất Linh Trung 1 ở thành phố Hồ Chí Minh. Được biết tại đây có 26 doanh nghiệp đã thực hiện trao đổi chất thải với các công ty trong và ngoài khu chế xuất, 5 doanh nghiệp thu hồi phế liệu, phế phẩm để tái sử dụng ngay trong dây chuyền sản xuất. Sự cộng sinh công nghiệp đã hình thành, nhưng việc giữ nguyên hệ sinh thái tự nhiên để tạo nên một môi trường xanh cho KCN sinh thái khó khôi phục nổi. Để đảm bảo cho VCN,- KCN sinh thái đầu tiên của nước ta ra đời được thông đồng bén giọt, lúc này cần hội đủ 3 điều kiện:
(1) Mọi hộ dân phải giữ cho được mảng xanh của hệ sinh thái tự nhiên của vùng quê trù phú ven sông Vàm Cỏ Đông.
(2) Chủ đầu tư dự án VCN phải có kế hoạch, lộ trình cụ thể mở cửa cho hàng trăm doanh nghiệp, nhà máy, vào đóng chân tại VCN theo một chủ đề môi trường nhất định.
(3 ) Các chủ doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các nội dung cam kết vơi VCN. Có như vậy, với chính sách thông thoáng của Nhà nước, VCN Bourbon- An Hòa Tây Ninh sẽ trở thành KCN sinh thái hài hòa cả 3 điểm kinh tế - sinh thái - xã hội.