IRV - Ninh Bình có địa hình tự nhiên chia thành 3 vùng rõ rệt: Vùng đồi núi bán sơn địa, vùng đồng bằng chiêm trũng và vùng đồng bằng ven biển. Thiên nhiên đã tạo cho Ninh Bình một vùng đất có biển, có rừng núi, có đồng bằng, giàu tiềm năng phát triển toàn diện (nông thôn, công nghiệp và dịch vụ), trong đó nổi bật là du lịch.
Nhà máy Đạm Ninh Bình
Kể từ năm 1992 đến nay, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, phát huy truyền thống lịch sử và cách mạng của quê hương anh hùng, Đảng bộ, quân và dân Ninh Bình đã đoàn kết, phấn đấu vượt qua khó khăn, thử thách giành nhiều thành tựu quan trọng nổi bật: Kinh tế của tỉnh liên tục tăng trưởng khá, tạo bước đột phá về chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Sản xuất công nghiệp ngày càng phát triển, trở thành động lực chính để phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh. Các ngành dịch vụ phát triển, trong đó du lịch đang từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Tỉnh.
Sau 20 năm đổi mới, kết quả nổi bật của Tỉnh là giá trị GDP năm 2011 tăng 8,9 lần so với năm 1992, trong đó giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng tăng 27,7 lần; giá trị dịch vụ tăng 12,4 lần; giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,73 lần. Thu ngân sách năm 2011 đạt 3.392 tỷ đồng, gấp 84,8 lần so với năm 1992.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Từ một tỉnh thuần nông, nền kinh tế trong Tỉnh đã phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Năm 2011, tỷ trọng công nghiệp, xây dựng chiếm 49%, dịch vụ chiếm 36%, nông - lâm nghiệp - thủy sản chỉ còn 15%.
Các khu công nghiệp Khánh Phú, Gián Khẩu, Tam Điệp được hình thành đã thu hút các dự án sản xuất lắp ráp ô tô, nhà máy phân đạm, nhà máy kính nổi Tràng An, ... cùng với các Nhà máy Xi măng The Vissai, Tam Điệp, Hướng Dương, Duyên Hà, Nhà máy Cán thép Tam Điệp..., đã đóng góp tích cực vào phát triển công nghiệp của Tỉnh. Đồng thời với phát triển công nghiệp, Tỉnh đã quan tâm phát triển tiểu thủ công nghiệp, tạo điều kiện phát triển ngành nghề nông thôn, trong đó chú trọng phát triển các ngành nghề truyền thống như chế biến cói, thêu ren, chế tác đá mỹ nghệ. Đến năm 2011, toàn Tỉnh có 245 làng có nghề, có 54 làng được Tỉnh công nhận làng nghề (trong đó 33 làng nghề cói, 4 làng nghề thêu, 5 làng chế tác đá mỹ nghệ), thu hút trên 25 ngàn lao động tham gia, tạo nhiều công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động khu vực nông thôn, góp phần vào công tác xoá đói, giảm nghèo, phát triển nghề truyền thống kết hợp với phục vụ du lịch.
Nhằm khai thác tiềm năng, thế mạnh của Tỉnh để phát triển công nghiệp theo hướng bền vững, trong thời gian tới, ngành Công Thương và các ngành, các cấp trong Tỉnh tiếp tục tham mưu cho UBND Tỉnh thực hiện tốt một số giải pháp sau đây:
Hoàn thành Quy hoạch phát triển công nghiệp tỉnh Ninh Bình đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, trong đó tập trung vào phát triển công nghiệp chế biến, công nghiệp cơ khí, các ngành công nghiệp phụ trợ,… ưu tiên thu hút các dự án sản xuất sạch, công nghệ cao.
Hoàn chỉnh hạ tầng các khu công nghiệp Gián Khẩu, Khánh Phú, Tam Điệp, nhất là hệ thống xử lý nước thải tập trung; tiếp tục đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp khác, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đầu tư vào khu công nghiệp.
Xây dựng Quy hoạch và bố trí vốn đầu tư hạ tầng các cụm công nghiệp, cụm làng nghề, khu sản xuất tiểu thủ công nghiệp tập trung (điểm công nghiệp). Thực hiện di dời các cơ sở sản xuất kinh doanh gây ô nhiễm trong các khu dân cư vào khu sản xuất tiểu thủ công nghiệp tập trung, tạo điều kiện phát triển ngành nghề nông thôn. Công tác quy hoạch cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phải gắn với quy hoạch sử dụng đất, sử dụng hiệu quả quỹ đất quy hoạch công nghiệp.
Xây dựng quy hoạch và triển khai thực hiện Quy hoạch nghề, làng nghề kết hợp phục vụ du lịch tỉnh Ninh Bình đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 để phát triển nghề, làng nghề gắn với phục vụ du lịch.
Phối hợp với các ngành, các cấp trong Tỉnh triển khai thực hiện tốt các quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường về bảo vệ môi trường trong các khu, cụm công nghiệp và làng nghề; xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện chiến lược sản xuất sạch hơn trong công nghiệp; phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường chung và bảo vệ môi trường trong sản xuất công nghiệp. Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước, trong đó có cam kết bảo vệ môi trường trong sản xuất công nghiệp, nhằm bảo vệ môi trường sinh thái, sức khoẻ cộng đồng; sử dụng tiết kiệm hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên.
Quy hoạch và phát triển công nghiệp kết hợp tăng cường công tác quản lý về môi trường sản xuất công nghiệp, thực hiện phương châm bảo vệ môi trường phải lấy phòng ngừa và hạn chế những tác động đối với môi trường là chủ yếu; khuyến khích các thành phần kinh tế ứng dụng khoa học, công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; đảm bảo an toàn trong sản xuất, bảo vệ môi trường… là những giải pháp thực hiện phát triển công nghiệp của Tỉnh theo hướng bền vững trong những năm tới.