IRV - Trong Chương trình vận động các nhà đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam, chiều ngày 16/12, Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức buổi tọa đàm với các doanh nghiệp tỉnh Aichi, Nhật Bản đang đầu tư miền Bắc.

Ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài cho biết “Nhật Bản là nước đầu tư rất sớm vào Việt Nam, luôn nằm trong danh sách các quốc gia đầu tư lớn nhất vào Việt Nam trong hơn 20 năm qua. Đến tháng 11 này, Nhật Bản đã có 1636 dự án FDI còn hiệu lực với tổng số vốn đăng kí lên tới 23,28 tỷ USD đứng thứ 4 trong số các quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Aichi là một trong những trung tâm kinh tế và công nghiệp lớn nhất ở miền Trung Nhật Bản, có 97 doanh nghiệp đang làm ăn ở Việt Nam, trong đó có 50 doanh nghiệp ở phía Bắc, hầu hết kinh doanh có hiệu quả. Diễn đàn hỗ trợ đầu tư của Aichi là “Aichi Support Desk” được thành lập với mục đích tạo cầu nối cho doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư ra nước ngoài.

Khu vực tư nhân Việt Nam tham gia hỗ trợ đầu tư

Tại buổi tọa đàm, phía Việt Nam có bài thuyết trình của ông Lưu Văn Hải, Giám đốc công ty phát triển kinh doanh Global về vai trò của khu vực tư nhân tham gia hỗ trợ sau đầu tư. Bài thuyết trình cho biết: Sau giấy phép đầu tư cần hàng loạt các thủ tục pháp lí hình thành đầu vào của dự án, những yêu cầu phát sinh, các sản phẩm đầu ra,… cần dịch vụ của các doanh nghiệp khu vực tư nhân ở Việt Nam hỗ trợ bên cạnh cơ quan quản lí nhà nước về đầu tư ở Trung ương và địa phương nhằm giúp nhà đầu tư Nhật Bản giảm bớt thời gian, chi phí và nâng cao năng lực chuyên môn cho các bên.

Luật sư Nguyễn Tiến Lập (Văn phòng NHQuang & cộng sự) tóm tắt những vấn đề pháp lí thường xảy ra đối với doanh nghiệp FDI như các tranh chấp dân sự và thương mại, tranh chấp lao động, hành chính. Ông cho biết, các tòa án cấp huyện được phân cấp xứ lí các tranh chấp có yêu tố nước ngoài liên quan đến doanh nghiệp FDI…Ông cũng khuyến cáo các trường hợp bên nước ngoài hay đặt ra khi tranh chấp giải quyết không thỏa đáng “sẽ sử dụng trọng tài quốc tế” sẽ khó khăn hơn thiện chí và cố gắng giải quyết ở trong nước!

Ông Lê Quang Trung - Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) trao đổi những nội dung cơ bản về quản l‎í người nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Nghị định 46/2011/NĐ-CP bổ sung đối tượng được tuyển dụng và sử dụng lao động người nước ngoài gồm: Hội, hiệp hội doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được cơ quan có thẩm quyền cho phép kinh doanh theo pháp luật; bổ sung quy định người nước ngoài vào thực hiện các gói thầu, dự án của nhà thầu nước ngoài trúng thầu, về đăng kí sử dụng lao động, đơn giản hóa các thủ tục hành chính như bỏ bản lí lịch tự thuật; đơn giản các chứng chỉ chuyên môn, việc gia hạn giấy phép,…và không phải cấp giấy phép đối với nhiều trường hợp.

Jetro Hà Nội nêu khó khăn

Ông Sotaro Nishikawa, Giám đốc Văn phòng Jetro Hà Nội tóm tắt những vấn đề mà doanh nghiệp FDI của Nhật Bản quan ngại khi đầu tư vào Việt Nam:
(1) Tốc độ tăng lương nhanh (gần như nhóm đầu khu vực Asean). Ông Đỗ Nhất Hoàng cho biết, tiền lương bình quân của khu vực FDI vẫn thấp so với Thái Lan, trong đó, chi cho lương thực phẩm chiếm tới 50%, chỉ số giá CPI của Việt Nam tăng trong năm nên tiền lương thực tế vẫn thấp,… 

(2) Lao động nữ ở Việt Nam có quy định riêng; 

(3) Nguồn điện không ổn định, cắt điện luân phiên? Cơ sở hạ tầng chưa hoàn hảo; 

(4) Nguyên vật liệu đầu vào ở Việt Nam chưa đáp ứng, có tới 30-70% phải nhập khẩu;
Ông Đỗ Nhất Hoàng chia sẻ: Nguồn điện ở Việt Nam đã và đang được cải thiện, thậm chí giá còn rẻ. Chính giá rẻ không hấp dẫn các nhà đầu tư vào điện. Với tổng sơ đồ điện VII vừa được công bố, nguồn điện ở Việt Nam sẽ bảo đảm cho nhà đầu tư, có thể còn dư xuất khẩu. Ông Hoàng cho biết: Chính phủ Việt Nam quan tâm đến công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp môi trường với các chính sách khuyến khích, hai khu công nghiệp hỗ trợ của Nhật Bản ở Việt Nam sẽ được thành lập ở Hải Phòng và Vũng Tàu (Cảng Cái Mép) đã được các nhà doanh nghiệp ở Nhật Bản quan tâm trong chương trình Hội thảo Đầu tư Việt Nam ở thủ đô Tokyo ngày 12/12 vừa qua, ông nhấn mạnh, đó là ưu đãi trong đối tác chiến lược.

Doanh nghiệp FDI “quê ở Aichi” đang đầu tư ở phía Bắc trao đổi

- Một công ty sản xuất lốp ô tô ở Vĩnh Phúc muốn mở rộng dự án, cơ quan hành chính Hà Nội đòi giấy tờ có dấu của tỉnh Vĩnh Phú trước kia. Ông Hoàng trả lời “Doanh nghiệp gửi một trang thư nêu rõ yêu cầu, chúng tôi sẽ cùng cấp có thẩm quyền giải quyết” sớm.

- Doanh nghiệp sản xuất phụ tùng xe ô tô Toyota đánh giá tốt nguồn nhân lực Việt Nam qua đào tạo ở Nhật Bản nhưng vẫn lo ngại không mua được thép, các nguyên vật liệu cơ bản ở Việt Nam để nội địa hóa sản phẩm?

-“Sau 10 năm, chúng tôi đầu tư vào Việt Nam, thế giới và hai nước có nhiều thay đổi, tiến bộ nhưng khoảng cách giữa Nhật Bản và Việt Nam vẫn còn” ông giám đốc quê gốc ở Tokyo bày tỏ;

- Tỷ giá biến động chúng tôi muốn chuyển từ vay ngân hàng ở Việt Nam sang nhận vốn trực tiếp từ công ty mẹ? Ông Cục trưởng Cục Đầu tư trả lời: nguyên tắc chung hoạt động ở Việt Nam phải dùng tiền Việt Nam,…tuy nhiên doanh nghiệp chế xuất có thể được xem xét quyền sử dụng ngoại tệ.

- Một công ty sản xuất dây cáp điện ở Hải Dương có sản lượng lớn trong các doanh nghiệp cùng loại của Nhật đầu tư vào khu vực Đông Á. Ông giám đốc này quan ngại về việc doanh nghiệp sẽ không còn được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp khi Việt Nam bước sâu vào lộ trình WTO, doanh nghiệp này cũng lo lắng về việc đồng Việt Nam giảm giá? Ông Hoàng cho biết, doanh nghiệp FDI sẽ được xem xét toàn diện với những ưu đãi khác không vi phạm cam kết WTO. Ông muốn các doanh nghiệp FDI Nhật Bản, các công ty tư vấn đề xuất các ưu đãi.

Cuộc tọa đàm còn thiếu bài phát biểu của ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam (ông bận xin vắng). Hôm sau, người viết bài này gặp, ông Thiên nói “Tôi đã chuẩn bị bài phát biểu thẳng thắn, nêu rõ khó khăn và thuận lợi, đánh giá đúng những nỗ lực của các nhà đầu tư Nhật Bản và cơ quan có trách nhiệm quản lí nhà nước về đầu tư ở Việt Nam” 

>>Việt Nam - Nhật Bản tăng cường quan hệ đối tác chiến lược

>> Việt Nam – Nhật Bản ra Tuyên bố chung

>>Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản